Tendinit Nedir? Belirtileri ve Nedenleri

Omuzda, dirsekte, bilekte ya da topukta hareket ettikçe artan ağrı ve dokununca hissedilen hassasiyet tendinitin tipik belirtileri arasındadır. Bu yazıda tendinitin ne olduğunu, en sık nerelerde görüldüğünü, belirtilerini, nedenlerini ve hangi durumlarda hekime başvurmanız gerektiğini resmi sağlık kaynaklarına dayanarak anlatıyoruz.

Tendinit nedir?

Tendonlar, kasları kemiklere bağlayan sağlam ve lifli dokulardır. Kasın gücünü kemiğe aktararak eklemin hareket etmesini sağlarlar; diz, dirsek ve omuz gibi eklemlerde kasla kemik arasındaki bağlantıyı tendonlar kurar. Tendinit (tendonit), bir tendonun şişmesi ya da iltihaplanması demektir. Eklemde ağrıya ve sertliğe yol açabilir.

Tendonların bir kısmı, kemik çıkıntılarının üzerinden geçtikleri yerlerde içi sıvı dolu bir kılıfla sarılıdır; bu kılıf tendonun kolayca kaymasını sağlar. Kılıf aşırı zorlanırsa o da iltihaplanabilir (tenosinovit) ve tendonun kendisi şişebilir. Tendinite sıklıkla tendinozis de eşlik eder; tendinozis, tendonda zamanla gelişen yıpranmayı anlatır.

En sık nerelerde görülür?

Tendinit herhangi bir tendonda gelişebilir, ancak bazı bölgelerde daha sık görülür:

  • Omuz: Rotator manşet tendonları ve pazı kasının (biseps) tendonu
  • Dirsek
  • El bileği, el ve başparmak: Tendon kılıfı iltihabı özellikle bu bölgede sıktır.
  • Diz: Diz kapağının altındaki patellar tendon
  • Topuk: Aşil tendonu

Tendonda kireç birikmesiyle seyreden türüne kalsifik tendinit denir. Elde görülen ilişkili bir sorun da tetik parmak olarak bilinen parmak kilitlenmesidir: Bükülen parmak takılır ve düzeltmek zorlaşır. Almanya Federal Sağlık Bakanlığı’nın sağlık portalına göre her 100 kişiden yaklaşık 2–3’ü yaşamının bir döneminde tetik parmak yaşar.

Belirtileri nelerdir?

  • Tendon boyunca, genellikle bir eklemin yakınında ağrı ve hassasiyet
  • Hareketle ya da etkinlikle artan ağrı; bazen dinlenirken ve gece de hissedilen ağrı
  • Sabahları sertlik ve eklemi hareket ettirmekte zorlanma
  • Tendon hareket ederken sürtünme, gıcırtı ya da çıtırtı hissi
  • Şişlik; bazen bölgede sıcaklık ve kızarıklık
  • Elde, bükülen parmağın takılması ya da kilitlenmesi (tetik parmak)
  • Yakındaki sinirler etkilenirse uyuşma

Belirtiler, etkilenen tendona ve zorlanmaya yol açan etkinliğe göre değişebilir. Ağrı bir kaza ya da hareket sırasında aniden ve çok şiddetli başladıysa durum farklıdır: Bu, tendonun koptuğunu gösterebilir ve aşağıdaki acil durum işaretleri arasında yer alır.

Neden olur, risk etkenleri nelerdir?

Tendinit çoğunlukla tendon alışık olduğundan fazla zorlandığında ortaya çıkar. Başlıca nedenler ve risk etkenleri şunlardır:

  • Ani, sert hareketler ve tekrarlayan egzersiz: Koşma, sıçrama, fırlatma gibi hareketler
  • Tekrarlayan hareketler, yanlış duruş ya da hatalı teknik: İşte veya sporda
  • Hazırlıksız yüklenme: Önceden alışmadan uzun mesafe yürümek ya da koşmak, uygun olmayan ayakkabı giymek
  • Elin yoğun kullanımı: Uzun süre bilgisayar başında çalışmak, müzik aleti çalmak, akıllı telefonda çok yazı yazmak, bebeği sık sık kucağa alıp taşımak; başparmağı sık zorlayan bu tür işler özellikle el bileğindeki tendon kılıfı iltihabıyla ilişkilendirilir
  • Yaş: Yaş ilerledikçe tendonlar esnekliğini yitirir.
  • Bazı hastalıklar: Romatoid artrit, gut ve diyabet
  • Hamilelik ve emzirme dönemi

Aynı hareketin sık tekrarlanmasıyla ortaya çıkan tendinit, tekrarlayan zorlanma yaralanmaları (RSI) ile de ilişkilendirilir. Tendon kılıfı iltihabı kadınlarda erkeklere göre daha sık görülür.

Tanıyı kim koyar?

Tendinit tanısını hekim koyar. Çoğu zaman kısa bir görüşme ve muayene yeterlidir: Hekim ağrıyan bölgeye bakar, elle dokunarak hassasiyeti değerlendirir ve hangi hareketlerin ağrıyı başlattığını ya da artırdığını inceler. Belirli tendonlar için özel muayene testleri vardır.

Çoğu durumda ek tetkik gerekmez. Başka bir sorundan şüphelenilirse ultrason, röntgen ya da MR istenebilir. Kan testleri ise daha çok iltihabın bir bakteri enfeksiyonundan kaynaklanıp kaynaklanmadığını anlamak için yapılır. Tedavi seçeneklerini hekiminiz belirler.

Ne zaman hekime başvurmalısınız?

Tendinit belirtileriniz varsa bir hekime görünmeniz önerilir. İngiltere Ulusal Sağlık Servisi (NHS), bir eklemi yaraladıktan sonra şikâyetleriniz birkaç hafta içinde düzelmiyorsa hekime başvurmanızı önerir. Şikâyetler hafif görünse bile internetteki bilgiler hekim muayenesinin yerini tutmaz; tanı için muayene gerekir. Eklem çevresi belirgin biçimde kızarık, sıcak ve şişse de gecikmeden hekime görünün; hekim enfeksiyon gibi başka nedenleri araştırabilir.

Acil durum işaretleri

  • Bir kaza ya da hareket sırasında aniden başlayan şiddetli ağrı: Bu, tendonun koptuğunu gösterebilir. Ağrı başladığı anda bir patlama ya da kopma sesi duyulabilir.
  • Çok şiddetli ağrı

Bu durumlarda vakit kaybetmeden acil servise başvurun.

Sıkça Sorulan Sorular

Tam olarak değil. Tendinit tendonun şişmesi ya da iltihaplanmasıdır; tendinozis ise tendonda zamanla gelişen yıpranmayı anlatır. İkisi çoğu zaman birlikte görülür.

İşinde ya da sporunda aynı hareketi sık tekrarlayanlarda daha sık görülür; yaş ilerledikçe tendonlar da esnekliğini yitirir. Romatoid artrit, gut ve diyabet riski artırır; tendon kılıfı iltihabı kadınlarda daha sıktır.

Bir kaza ya da hareket sırasında aniden başlayan, bazen patlama sesiyle birlikte gelen şiddetli ağrı tendon kopmasına işaret edebilir. Böyle bir durumda ya da ağrınız çok şiddetliyse vakit kaybetmeden acil servise başvurun.

Masaj bir tedavi değildir. Tanınız ya da şüpheniz varsa önce hekiminize danışın; hekiminiz onay verirse seans öncesi ön görüşmede basınç tercihiniz ve dikkat edilmesini istediğiniz bölgeler konuşulur.